Nếu bạn đã từng ngồi tư vấn so sánh giữa điều trị tủy răng và cấy ghép implant, bạn có thể đã nghe con số kiểu như "implant có tỷ lệ thành công 95%." Nghe có vẻ yên tâm. Nhưng con số đó phụ thuộc hoàn toàn vào nghiên cứu nào bạn đang trích dẫn và ai là người tài trợ.

Đây không phải bài viết nêu quan điểm cá nhân. Nội dung được rút ra từ một bài tổng quan phê bình năm 2014 của Frank Setzer và Syngcuk Kim, đăng trên tạp chí Journal of Dental Research, trong đó xem xét những gì chúng ta thực sự biết — và chưa biết — về kết quả lâu dài của implant nha khoa.¹ Nếu bạn đang cố gắng đưa ra quyết định sáng suốt giữa việc giữ lại răng thật và thay thế bằng implant, những con số phía sau các tờ brochure rất đáng để tìm hiểu.

Tổng Quan Hệ Thống Về Tài Liệu Implant Thực Sự Cho Thấy Điều Gì

Setzer và Kim, cả hai đến từ Đại học Pennsylvania, đã xem xét tài liệu về kết quả implant cùng với tài liệu về điều trị nội nha. Họ trích dẫn một tổng quan hệ thống riêng của Popelut và cộng sự, trong đó xem xét sự tài trợ của ngành công nghiệp trong các thử nghiệm về implant. Kết quả cho thấy:

• 63% các nghiên cứu về kết quả implant không công bố nguồn tài trợ.
• 66% các thử nghiệm có nguy cơ sai lệch đáng kể.
• Các thử nghiệm được tài trợ bởi ngành công nghiệp, và các thử nghiệm có nguồn tài trợ không được công bố, báo cáo tỷ lệ thất bại hằng năm thấp hơn so với các thử nghiệm độc lập. Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê.¹

Đây không phải một phát hiện ngoài lề. Tài liệu về implant đã bị chỉ trích nhiều năm vì sự phụ thuộc vào nguồn tài trợ của nhà sản xuất, tiêu chí đưa vào nghiên cứu hẹp, và định nghĩa không nhất quán về “thành công.” Setzer và Kim trích dẫn một tổng quan riêng cho thấy phần lớn các nghiên cứu implant sử dụng tỷ lệ tồn tại thay vì tỷ lệ thành công làm kết quả đánh giá — nghĩa là implant được tính là thành công miễn là nó vẫn còn trong miệng, dù xương xung quanh đang tiêu, dù đang chảy máu, dù bệnh nhân vẫn còn triệu chứng.¹

Sự Khác Biệt Giữa Tỷ Lệ Tồn Tại và Tỷ Lệ Thành Công

Sự khác biệt này quan trọng hơn nghe có vẻ. Khi một nghiên cứu báo cáo “tỷ lệ tồn tại 97% sau 5 năm,” có nghĩa là 97% số implant được đặt vẫn còn hiện diện trong miệng ở thời điểm 5 năm. Điều đó không có nghĩa là:

• 97% bệnh nhân không đau tại vị trí implant
• 97% implant không có tình trạng tiêu xương
• 97% bệnh nhân hài lòng với cảm giác của implant
• 97% implant không bị viêm quanh implant (tương đương bệnh nha chu đối với implant)

Trong cùng giai đoạn 5 năm mà implant được báo cáo tỷ lệ tồn tại 97%, tỷ lệ viêm quanh implant trong tài liệu y văn dao động từ 16% đến 28% — và tỷ lệ này tăng lên khi số lượng implant trên một bệnh nhân tăng.¹ Viêm quanh implant là một dạng thất bại muộn. Ở giai đoạn nặng, biểu hiện bao gồm đau, chảy máu khi thăm dò, và tiêu xương quanh thân implant. Khi phải tháo implant, mức độ tiêu xương có thể nghiêm trọng đến mức cần ghép xương trước khi có thể thực hiện lại.

Dữ Liệu Dài Hạn Thực Sự Còn Rất Ít

Hầu hết các nghiên cứu về kết quả implant theo dõi bệnh nhân trong 5 năm. Đó là tiêu chuẩn cho các thử nghiệm của ngành công nghiệp và là cơ sở cho hầu hết các tuyên bố tiếp thị. Nhưng răng được kỳ vọng tồn tại suốt đời, không phải chỉ năm năm.

Một trong những nghiên cứu dài hạn nhất về implant hiện có đã theo dõi bệnh nhân trong 20 năm.¹ Trong số 145 implant ban đầu, 72 chiếc còn lại để theo dõi sau khi loại trừ những bệnh nhân đã mất hoặc mất liên lạc. Trong số 72 chiếc đó:

• Tỷ lệ tồn tại sau 20 năm: 89,5%
• Tỷ lệ thành công sau 20 năm (không có biến chứng): 75,8%
• 68% không gặp bất kỳ biến chứng kỹ thuật nào

Những con số này — đặc biệt là tỷ lệ thành công thực sự 75,8% — cần được đưa vào cuộc thảo luận khi so sánh implant với các phương án thay thế. Nhưng điều đó hiếm khi xảy ra.

Tiêu Chí Tuyển Chọn Nghiêm Ngặt Khiến Nhiều Bệnh Nhân Thực Tế Bị Loại Trừ

Các thử nghiệm lâm sàng về implant thường loại trừ những bệnh nhân:

• Hút thuốc lá
• Uống rượu bia thường xuyên
• Vệ sinh răng miệng kém
• Mắc bệnh tiểu đường (đặc biệt là xương loại IV)
• Có tiền sử bệnh nha chu
• Có cấu trúc giải phẫu cần ghép xương trước khi đặt implant

Những tiêu chí loại trừ này giúp nghiên cứu khoa học trở nên rõ ràng hơn, nhưng đồng thời cũng có nghĩa là nhóm bệnh nhân trong thử nghiệm không phản ánh thực tế tại một phòng khám nha khoa tổng quát thông thường. Một bệnh nhân không đủ điều kiện tham gia thử nghiệm vẫn có thể được đặt implant trong thực tế — và kết quả điều trị có thể không khớp với những gì thử nghiệm đã báo cáo.¹

So Sánh Với Tài Liệu Nghiên Cứu Về Nội Nha

Ngược lại, kết quả điều trị nội nha hiện đại đã được nghiên cứu với những gì Setzer và Kim mô tả là "mức độ bằng chứng được xác định rõ ràng hơn." Phân tích tổng hợp năm 2010 về phẫu thuật nội nha — dựa trên 21 nghiên cứu dài hạn và hơn 1.600 ca — sử dụng các tiêu chí thành công được xác định trước, bao gồm nhiều ngôn ngữ và áp dụng các phương pháp thống kê có trọng số. Kết quả đối với vi phẫu nội nha: tỷ lệ thành công 94% sau một năm hoặc lâu hơn.²

Đây không phải là tỷ lệ tồn tại. Đây là tỷ lệ thành công — được định nghĩa là chiếc răng còn hoạt động tốt, không có triệu chứng và có bằng chứng hình ảnh X-quang cho thấy sự lành thương.

Điều Này Không Có Nghĩa Là

Không có gì trong phân tích này là lập luận rằng implant xấu hay không nên được sử dụng. Đây là một trong những tiến bộ quan trọng nhất của nha khoa hiện đại, và với đúng bệnh nhân cùng đúng chiếc răng, implant chính là lựa chọn phù hợp. Bài tổng quan của Setzer và Kim nêu rõ rằng nội nha và cấy ghép nha khoa nên bổ trợ lẫn nhau, chứ không phải cạnh tranh.¹

Điều mà bài tổng quan lập luận — và được dữ liệu hỗ trợ — là hai điểm sau:

1. Tỷ lệ kết quả đã công bố đối với implant có thể bị thổi phồng do cách thức tài trợ, thiết kế và báo cáo của các nghiên cứu.
2. Quyết định nhổ một chiếc răng có thể phục hồi và đặt implant không nên được đưa ra dựa trên sự so sánh mang tính tiếp thị giữa con số tỷ lệ tồn tại implant 97% và con số tỷ lệ thành công nội nha 90%. Những con số này không đo lường cùng một thứ.

Câu Hỏi Thực Tiễn Cho Chiếc Răng Của Bạn

Nếu chiếc răng của bạn có thể phục hồi được — nghĩa là còn đủ cấu trúc để gắn mão răng sau điều trị, không có gãy dọc chân răng và có sự hỗ trợ nha chu hợp lý — bằng chứng đã công bố ủng hộ việc giữ lại răng tự nhiên. Điều trị nội nha hiện đại, bao gồm vi phẫu khi cần thiết, đạt tỷ lệ thành công 94% theo định nghĩa nghiêm ngặt về thành công.² Răng tự nhiên đã được chứng minh có tuổi thọ vượt trội so với implant tại mốc 10 năm, bao gồm cả răng đã điều trị tủy và răng có tiền sử bệnh nha chu.¹

Nếu chiếc răng của bạn không thể phục hồi được — gãy dọc chân răng, tiêu xương nghiêm trọng, cấu trúc răng còn lại không đủ — implant thường là một lựa chọn tốt. Quyết định nên được đưa ra dựa trên tình trạng thực tế của chiếc răng, chứ không phải dựa trên một con số từ tờ quảng cáo tiếp thị.

Cách Đặt Câu Hỏi Với Nha Sĩ Của Bạn

Nếu bạn đang được khuyên nhổ răng và thay bằng implant, đây là ba câu hỏi hợp lý nên đặt ra:

1. "Chiếc răng này có thể phục hồi được không?" Cụ thể hơn: còn đủ cấu trúc răng để làm mão răng không, có gãy chân răng theo chiều dọc không, và mô nha chu có đủ khả năng nâng đỡ không.
2. "Đã có bác sĩ chuyên khoa nội nha đánh giá xem liệu điều trị tủy răng lại hoặc phẫu thuật vi phẫu có thể giữ lại răng không?" Ý kiến của bác sĩ chuyên khoa chỉ mất 30 phút và một lần chụp CBCT.
3. "Cơ sở nào cho tỷ lệ thành công của implant mà bạn đang đề cập?" Là tỷ lệ tồn tại hay tỷ lệ thành công thực sự? Nghiên cứu nào? Thời gian theo dõi bao lâu?

Nếu bạn muốn có ý kiến thứ hai trước khi quyết định nhổ răng, đó là dịch vụ chúng tôi cung cấp thường xuyên. Đặt lịch tư vấn hoặc gọi (669) 234-2354.

Tài liệu tham khảo
1. Setzer FC, Kim S. Comparison of long-term survival of implants and endodontically treated teeth. Journal of Dental Research 2014;93(1):19–26.
2. Setzer FC, Shah SB, Kohli MR, Karabucak B, Kim S. Outcome of endodontic surgery: a meta-analysis of the literature — Part 1: Comparison of traditional root-end surgery and endodontic microsurgery. Journal of Endodontics 2010;36(11):1757–1765.